Proteus (oude zeegod)


naar het ontwerp van Tony Gee.

 

 

De Proteus is een idee van Tony Gee en volgens het concept van Joe d'Appolito.

Een MTM-contructie dus, woofer aan de bovenkant, woofer aan de onderkant en

een tweeter in het midden.De woofers die ik ga gebruiken zijn de Peerless HDS-182pp. (HDS-164pp, 850467) De tweeter weet ik nog niet. Maar zoals het er nu naar uitziet de Vifa ringradiator XT300V/4.

 

 

Te beginnen met het zaagwerk.

 

   

 

Hoezo stof?.......(nee, dit is geen sneeuw maar zaagsel)

 

Kastsimulatie

 

   

 

Kijken of alles past en weer met deuvels in elkaar zetten. (weer geen schroef gebruikt)

 

 

Hier boven en onder zie je waar achterop de aansluitterminals komen. Gat gemaakt, met bovenfrees mooie rondingen eraan gegeven en een plaatje hout met lijm (en schroefjes) weer aan de binnenkant erop gemaakt.

 

   

 

Dan de "dubbele"-H....

Dit zit in de box en vormt versteviging en 2 baspoorten aan weerskanten van de tweeter.

 

   

 

Ook weer alles afgerond om zo min mogelijk "ruis" te creren in de kast en rond de opening van

de baspoorten.

 

 

Hier zie je ongeveer wat het moet gaan worden (inwendig)

 

 

Goed, einde van maandag 6 oktober. Kast 1 staat in de lijmklemmen, kast twee gaat van de week gebeuren.

Alleen n zijkant, boven-, onder-, linker- en rechterkant zitten nu aan elkaar. En kant is nog los voor het bekleden van de binnenkant.

 

19 oktober, 2003

 

Loodbitumen geplakt op delen waar het nodig "kan" zijn. Deze week ook maar eens beginnen met het vilt.

 

           

 

 

25 oktober 2003

   

Het vilt is geplaatst....wat een plakboel met die lijm zeg.....

De gehele kast is dus met vilt beplakt, behalve het kleine stuk achter de BR-openingen.

Dit is gedaan om wat meer middentonen tegen te houden rond de BR-opening.

Ik heb daar wat mee getest is een testkast en bleek wat beter te klinken/werken.

 

 

1-11-2003

 

Vandaag (in de regen) weer wat opgeschoten.

Veel freeswerk en tekenwerk gedaan.

 

             

 

    

 

Begint al ergens op te lijken. Alles past, en gelukkig ook de Peerless HDS-182PP. Was een lastig klusje, dat rechte kantje, maar is toch gelukt.

 

Ik kreeg via via de vraag hoe je die ronde kantjes nu krijgt....Da's niet zo moeilijk, ik maak gebruik van de bovenfrees met verschillende freesjes. Op onderstaande foto zie je de meest gebruikte.

 

 

Frees 1: Om de speakerunits te verzinken (meestal 3 a 4 mm)

Frees 2: Die mooie rondingen in het hout maken

Frees 3: Ook mooie rondingen makende frees maar een slagje kleiner dan frees 2

Frees 4: Gewoon decoratieve frees

 

Frees 2 heb ik dus al gebruikt (zoals je kan zien), frees 3 ga ik gebruiken om de BR-opening een "trompet"-look te geven, oftewel mooi afronden die uitgang. En frees 4 ga ik voor het gedeelte gebruiken waar die op de foto ook ligt, dus naast de BR-opening, aan de buitenkant van de kast een leuke decoratieve look te geven.

 

Dan de tweede viavia gestelde vraag....hoe frees je die HDS182 nou zo in? Hij's immers niet mooi rond.

 

Da's inderdaad een precies werkje, maar makkelijker dan je denkt. Hier hoe en wat:

 

1. Teken het middelpunt van de speaker af.

2. Maak daaromheen een cirkel met een passer (in dit geval 182 mm)

3. Leg heel voorzichtig de woofer op z'n kop op de net afgetekende cirkel en teken de rechte stukken af.

4. Boor klein gaatje in het midden en plaats daarin het "ronde" hulpstuk van de frees met frees nummer 1 erin

5. Frees het "cirkel" gedeelte uit TOT AAN de eerder afgetekende recht zijkanten

6. "ronde" geleider van de bovenfrees afhalen en de "langs"geleider op de frees plaatsen

7. Afstanden instellen en HEEL voorzichtig de geleider langs het hout halen. Van eerder gefreesde boog tot andere boog.

 

En als je dit dus nauwkeurig meet/instelt en doet, past je speaker perfect....

 

Nog een laatste tip....oefen eerst een paar keer op een stuk oud hout....

 

In dit geval van de "Proteus"-clone die ik aan het maken ben, maakt een kleine vergissing niet echt veel uit, want een klein nieuw plankje van 21 bij 28 (ongeveer) heb je binnen 5 minuten weer gemaakt.

Het plankje in kwestie waar de woofers in verzonken liggen ligt nu nog los van alles, dus kan zo vervangen worden door een nieuwe.

 

B.t.w. (bij de weg..!!)...ehm, het gat in dat plankje is precies goed voor de woofer, maar het gat onder dat plankje is een centimeter groter in diameter. Dit omdat het hout hier 44 mm dik is en door nou dat achterste gat wat groter te maken kan de woofer wat beter zijn geluid (lucht) kwijt aan de kast die erachter hangt.

 

Tot zover maar weer.

Deze week maar eens proberen om dit freeswerk ook op de andere box te gaan toepassen.....

 

Even een laatste update: net de kast (zonder speakerunits) even op de wegschaal gezet....22,8 Kg per stuk. Ik vond ze al wat zwaar tillen m'n werkbank op en af...

 

 

Even de speakerunit passen....poseren voor de foto......begint wel ergens op te lijken nu.

Nu de volgende kast dicht maken.

 

Maandag,10 november

 

Vandaag even in de gelegenheid om de schuur weer in te duiken...en heb even alle units erin gehangen.

Filter geplaatst, tweeter van wat dempingweerstanden voorzien en even aangesloten.

Even een klein versterkertje erop aangesloten.

Tsja, wat zal ik ervan zeggen. De kast ziet er mooi uit, speakerunits passen ook goed in het freeswerk.

 

De speakers moeten (eigenlijk) nog inspelen, het filter moet nog getweakt worden en er moeten nog vele metingen aan gedaan worden, maar ik heb het idee dat dit best wel eens een kanjer kan gaan worden.

 

Woensdag, 12 november

 

Vandaag wat metingen en proeven gedaan, t.b.v. de impedantie.

Volgens de datasheet van de Peerless zou een zobelnetwerk van 8 Ohm en 6 uF moeten werken voor wat compensatie (het omhoog lopen van de impedantie naar gelang de frequentie toeneemt.

In de loop van de dag zit ik achter de computer om een ander filter te berekenen en eigenlijk via via kom ik op een berekening om dat zobel netwerk zelf te berekenen. Goh, da's leuk, laat ik eens kijken.

Wat blijkt, volgens die berekening kom je uit op een weerstand van 7.125 Ohm en een condensator van 23.6 uF.

Mmm, da's toch wat anders dan die datasheet verteld. Maar toch maar eens uitproberen.

Eerst een meting gedaan met het "aanbevolen" netwerk, daarna een meting met de berekende waarden.

Tsja, en wat blijkt.....de datasheet had toch gelijk. (zie figuur hieronder). Eerlijk gezegd dacht ik dat mijn berekening niet klopte, dus in een ander programma nog zo'n berekening gedaan, maar helaas, dezelfde waardes.

 

 

De blauwe lijn is aanbevolen (8 Ohm/6 uF), rood is de berekende (7.125 Ohm/23.6uF)

Geef ik persoonlijk de voorkeur aan de blauwe lijn.....

Maar dit was het oude filter . Na een hoop gelezen te hebben en wat mailtjes heen en weer naar Tony ben ik overgestapt naar een seriefilter. En wat blijkt: impedantie en klank is (na een dag tweaken, meten en luisteren) toch wel een heel stuk beter geworden.

 

 

Echt veel beter dan dit kreeg ik hem niet.

Dan nog het gebruikte filter.

 

 

De twee netwerkjes van 6.8 uF en 8.2 Ohm blijken hun werk prima te doen. De totale impedantie blijft erg goed en komt niet lager dan 3,5 ohm op 190Hz, en niet hoger dan 8,8 Ohm. Goed genoeg lijkt me.

De weerstand R1 is nu 0.82 Ohm en weerstand R2 is weggelaten. Mijn eigen metingen waren erg goed met een redelijk gelijk verloop. In de loop van volgende week laat ik door een bedrijf wat nauwkeuriger metingen verrichten, maar verwacht niet echt drastische veranderingen. De extra spoel van 0,82 mH in serie met de woofer doet het mid nog een paar dB's zakken, waardoor het geheel wat voller ging klinken.

Nu nog luistertests, metingen en afwerking. Dit zal nog wel een paar weken duren, maar ben tot nu toe erg tevreden over het rustige, heldere en open geluid wat dit ontwerp neerzet.

 

Dan nog een voet maken. De kast staat iets te laag en mag van dus wel wat hoger. Vandaag begonnen aan de voet. Ook weer een hoop zaagwerk. Al die kleine plankjes.

 

  

 

    

 

De voetstukken zijn klaar. In het totaal dus weer een paar kilo erbij. In het voetstuk zijn holle ruimtes.

Tussen de 22mm dikke MDF platen en het "midden"stuk is hol.

In de achterkant van de voet zit een klein gaatje, en als alles goed is kun je daar m.b.v. een trechtertje het zand in gieten. Een eerdere test met soortgelijke ruimtes/gaatjes bleek goed te werken.

In totaal komt er 2 kilo zand in. (per kant). Onder de speaker komen nog 4 spikes.

Alles tezamen: een vrij resonantiearme voet van 5 kilo, spikes en een "dode" kast, een simpel maar strak scheidingsfilter en een goede "dode", resonantiearme kast.

 

Denk dat ik dit ontwerp/constructie ooit nog een keer ga maken met Scanspeak units. Het totale geluidsbeeld van de d'Appolito Proteus, om hem maar even zo te noemen, bevalt me erg goed. Het geluidsbeeld met de Peerless woofers en de Vifa tweeter blijkt een zeer rustig en strak geluidsbeeld te creren. Erg direct en strak laag. Ik had, vanwege de lage prijs van deze woofers, een beetje mijn twijfels over hoe de prestaties zouden zijn, maar na een maand luistertesten te hebben gedaan met andere mensen en andere speakers (kef/b&w/infinity), komt uit deze combinatie een erg mooie, strakke bas.

 

Dan het hoog. De XT300 is in mijn ogen n van de meest prettige tweeters in deze prijsklasse die ik gehoord heb. Perfecte detaillering  en toch wat "soft", wat hem zo rustig maakt. Na wat uurtjes luisteren ben je niet "moe" van het luisteren.

 

Maar net als bij vele dingen in het leven, smaken verschillen....gelukkig maar. En natuurlijk zullen er mensen zijn die bij andere merken zweren, of "beter vinden klinken".Ik ben na dit project van mening dat je met deze units voor een redelijke prijs een zeer goede "high-end" speaker neer kan zetten.

Sterke dode kast, simpel en goed filter en  voor de prijsklasse goede units.(wel bewerkelijk qua kast....veel zaagwerk)

 

Eindelijk dan naar de spuiterij. Ziet er gelijk een stuk beter uit. Wel even wennen aan het wit, maar acht, weer eens wat anders dan zwart/bruin.

 

 

 

De "White-Edition"

 

 

 

Hier een close-up en nog wat closer van de voet met spikes.

 

En de Black-Edition:

 

 

 

 

 

 

Edo