Aether (griekse god van de atmosfeer)


 

Dit model is een boekenplankmodel luidspreker met de Fountek FW146 aluminium woofer en de Fountek NeoCD1.0MB bandtweeter.

Deze bezetting is redelijk betaalbaar en had met de woofer goede ervaringen. De tweeter is nieuw voor me, maar had wel ervaringen opgedaan met de grotere broertjes van deze CD1.0

Het nadeel van die grotere versies vond ik dat in het vertikale vlak ze nogal bundelde. Horizontale spreiding was perfect, alleen je moets wel op je stoel blijven zitten en niet gaan staan....je was de hoge tonen vrij snel kwijt. Na wat testen met de grote Fountek NeoCD2.0 en de ronde Fountek Neo CD3.0, kwam ik tot de conclusie dat hoe kleiner het membraan werd, hoe beter de vertikale afstraling.
Dit bracht me op het idee om de Fountek NeoCD1.0MB te gaan gebruiken. Een tweeter die ook niet te duur was (rond de 35 euro) en beetje in dezelfde prijsklasse zat als de FW146 woofer (rond de 35 euro).

 

De kast is gemaakt van 22mm dik MDF en krijgt een inhoud van 8 liter. Door eerst het front te bepalen qua looks kwam ik op een breedte van 190mm en een hoogte van 300mm. Om nu aan die 8 liter inhoud te komen moest de kast 290mm diep worden.

Het type kast is basreflex, met de opening van de pijp aan de achterkant ter hoogte van de tweeter. Hierdoor kan hij prima op lengte worden gehouden zonder teveel in de buurt te komen van de magneet van de woofer. Ook het filter kan nu gewoon onderin de kast geplaatst worden. De basreflex pijp die gebruikt is, is de BR-50HP en heeft een lengte van 14,1 cm.
Dit is dus gewoon de volle lengte van de pijp en geeft een resonantiefrequatie van 51Hz.


De demping bestaat uit drie soorten materiaal. Ten eerste is achter de woofer, onderin en bovenin de
kast MDM-40 geplakt (soort Pritex) mat van 40mm hoog.

De rest van de kast is bekleed met vilt wat komt uit de tapijthandel. Dit vilt is 1cm dik en werkt prima als kastbekleding. Als laatste zit er acher de woofer een stukje lamswol.

De kast is gefineerd met eikenhout fineer wat ik nog in de schuur had liggen en daarna 3x in de kleurlak gezet. Als laatste is er een transparante laklaag over gegaan om alles goed te beschermen.

Het filter is een vrij simpel seriefilter geworden. Na wat geŽxperimenteer kwam 2700Hz het lekkerst uit de bus. Lager werd wat krap qua belasting van de tweeter, die volgens de datasheet van Fountek zelf op 3Khz (18dB) gefilterd moet worden. Ben wel naar die 3Khz toegegaan, maar vond de klank minder. Na wat avondjes stoeien en experimenteren kwam 2700Hz eruit als lekkerst klinkend.


Filter V2 FREQ.

|
Filter V2: 0-15-30-45 graden horizontaal.

Hierboven het schema van het gebruikte filter. Paar dingen die opvallen zijn Cz1 en Cz2 parallel aan spoel L2. Om een resonantie van de aluminium woofer te onderdrukken moest er iets gedaan worden. Deze ligt rond de 8,7Khz.
Dit is opgelost door een zobel te maken rond Cz1, Cz2 en L2. In combinatie met L2 van 1,5mH kom je op een totale capaciteit van 240nF. Dit is geen E12 standaard waarde dus is CzT opgebouwd uit twee c'tjes van 120nF.
Hieronder zie je het effect van de mini-zobel. De roze lijn is de ongefilterde woofer, en duidelijk is te zien dat rond de 9Khz een piek te zien is. Dit is de resonantiepiek die je eigenlijk altijd terugziet in aluminium woofers. De rode lijn in de grafiek is zoals het zou zijn zonder Cz1/Cz2. Op zich prima, alleen ik wil hem toch liever helemaal weg hebben. Dus Cz1/Cz2 over L2 gezet om deze resonantie nog meer af te vlakken, met als resultaat de blauwe lijn.

Het tweede puntje is het oplopen van het hoog van de CD1.0
Het frequentie verloop hiervan loopt wat omhoog. Om dit weer wat vlak te krijgen zijn R3 en C3 parallel gezet over de tweeter. Het hoog is een paar dB harder dan misschien gewenst, maar voor het mooie heb ik dit zo gelaten.
Door R2 te vergroten zal het frequentieverloop in het hoog weer terugvallen zoals te zien is in onderstaande grafiek.


Waarde R2

Na deverse luistersessies heb ik toch besloten R2 te verhogen naar de 8,2 Ohm. Het geheel werd net wat natuurlijker dan de versie met de 6,8 Ohm weerstand.
Hieronder nog hoe het filter is opgebouwd.  L1 is en foliespoel (16AWG), L2 een kernspoel (1,4mm draad).
De condensatoren, behalve C3,Cz1 en Cz2 zijn ClarityCap ESA types. C3 is ClarityCap SA.
Cz1 en Cz2 zijn van het type Superior Z cap van Jantzen Audio.
De gebruikte weerstanden zijn 5Watt Mox.


Doos onderdelen


Het uiteindelijek filter (nog even zonder Cz1 en Cz2)

Het filter is en beetje compact gemaakt, maar is gedaan om precies door het kleine woofergat heen te passen.
 

De Aether met z'n Fountek configuratie is wat mij betreft een heerlijk gedetaileerde speaker geworden. Snel, gedetaileerd en toch niet schel. Eerder wat zacht van karakter. Iets wat ik met al dat metaal en een bandje niet verwacht had. De woofer is in vergelijking met een Seas iets softer en gaat minder laag dan een vergelijkbare maar duurdere Seas L15RLY/P. Maar zeker een leuke woofer.